सिन्धुली,१२ कात्तिक — सुनकोसी गाउँपालिका–१, आपघारीमा क्रसर उद्योगले पानी निकाल्न खनेको खाल्डोमा डुबेर आमाछोरीको मृत्यु भएको घटनामा पीडित परिवारले प्रहरीमा जाहेरी दर्ता गराउन कठिनाइ भएको आरोप लगाएको छन् । घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान, सम्भावित लापरबाहीको पहिचान र कानुनी प्रक्रियाअनुसार कारबाही हुनुपर्ने माग परिवारले गरेको छ ।

गत कात्तिक ५ गते दसैँको टीका लगाउन माइती आएकी ३७ वर्षीया सत्यदेवी कोइराला र उनकी ९ वर्षीया छोरी पूजा खड्काको कुशेश्वर महादेव एग्रिगेट प्रालिले पानी निकाल्न खनेको खाल्डोमा डुबेर मृत्यु भएको थियो । स्थानीयले वर्षौँदेखि प्रयोग गर्दै आएको कुवामा नुहाउन र लुगा धुन जाने क्रममा छोरी खाल्डोमा खसेपछि उनलाई बचाउन गएकी आमाको समेत मृत्यु भएको परिवारको भनाइ छ ।

मृतकका मामा लक्ष्मण रायमाझीका अनुसार घटनापछि तयार गरिएको प्रारम्भिक मुचुल्कामा भवितव्य मृत्यु भएको उल्लेख गरिएको थियो । दिउँसो २ बजे टीका लगाएर पठाएकी भान्जीको अपराह्न ४ बजे मृत्यु भएको खबर पाएपछि घटनास्थल पुगेका उनले घटनाको विवरण स्पष्ट पार्न र क्रसर सञ्चालकको उपस्थितिबिना शव नउठाउन अडान लिएका थिए । त्यसपछि खाल्डोमा खसेर मृत्यु भएको विवरणसहित मुचुल्का तयार पारिएको र राति १२ बजे शव उठाइएको उनले बताए ।

शव पोस्टमार्टमका लागि काठमाडौँ लैजाने र त्यसपछि काठमाडौँ वा सिन्धुलीमा जाहेरी दर्ता गर्न सहयोग गर्ने आश्वासन प्रहरीबाट पाएको परिवारको दाबी छ । तर, त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा शव राखेपछि भोलिपल्ट महाराजगन्ज प्रहरी वृत्त पुगेका आफन्तलाई घटनास्थलको क्षेत्राधिकारका कारण जाहेरी दर्ता गर्न नमिल्ने भन्दै फर्काइएको उनीहरूको आरोप छ ।

त्यसको पर्सिपल्ट मृतकका मामा, भाइ र जेठाजुसहित छ जना इलाका प्रहरी कार्यालय खुर्कोट पुगे पनि जाहेरी दर्ता नभएको र जाहेरीमा उल्लेख गरिएको नाम हटाउन सुझाव दिइएको मृतकका जेठाजु दुर्गा खड्काले बताए । त्यसपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिन्धुली पुगेका आफन्तलाई जिल्ला प्रहरी प्रमुखले सरकारी वकिलसँग छलफलपछि मात्रै जाहेरी लिन मिल्ने जानकारी दिएको रायमाझी र खड्काको भनाइ छ । उता, इलाका प्रहरी कार्यालय खुर्कोटका प्रमुखले प्रक्रिया पूरा गरी आए जाहेरी दर्ता हुने र अनुसन्धान जारी रहेको बताएका छन् ।

परिवारले जाहेरी दर्ताका लागि विभिन्न प्रहरी कार्यालय धाउन थालेपछि काठमाडौँमा क्रसर सञ्चालकसँग १६ लाख रुपैयाँ दिने सहमति भएको बताइएको छ । यद्यपि, उक्त सहमतिको कानुनी स्वरूप र घटनाको अनुसन्धानमा परेको प्रभावबारे स्वतन्त्र पुष्टि उपलब्ध छैन ।

मृतकका आफन्तले आर्थिक सहमतिलाई मात्र पर्याप्त नमान्दै घटनाको निष्पक्ष छानबिन, सम्भावित सुरक्षा लापरबाहीको पहिचान र जिम्मेवार पक्षमाथि कानुनबमोजिम कारबाहीको माग गरेका छन् । उनीहरूले क्रसर उद्योगलाई निर्धारित मापदण्डअनुसार सञ्चालन गराउन र सुरक्षा व्यवस्था नभएका उद्योगमाथि आवश्यक कानुनी कदम चाल्न पनि आग्रह गरेका छन् ।

घटनामा कसैको कानुनी जिम्मेवारी स्थापित भइसकेको तथ्य प्रस्तुत विवरणबाट पुष्टि हुँदैन । त्यसैले मृत्युको कारण, सुरक्षा व्यवस्थाको अवस्था, जाहेरी दर्तासम्बन्धी प्रक्रिया र सम्भावित जिम्मेवारीबारे सम्बन्धित निकायको निष्पक्ष अनुसन्धान तथा प्रमाणमा आधारित निष्कर्ष आवश्यक देखिन्छ । स्रोत : सिन्धुली मंसिर चार