मधुमेहको बढ्दो चुनौतीसँग जुध्न व्यक्तिगत सचेतना मात्र पर्याप्त हुँदैन । यसका लागि राज्यको स्पष्ट नीति, स्थानीय तहमा नियमित परीक्षणको व्यवस्था, स्वास्थ्य संस्थामा दक्ष जनशक्ति, आवश्यक औषधिको उपलब्धता र दीर्घकालीन उपचारमा नागरिकको सहज पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्छ ।
विद्यालय तहदेखि नै स्वस्थ खानपान र शारीरिक व्यायामसम्बन्धी शिक्षा दिनु, सार्वजनिक स्थानमा हिँडडुल तथा व्यायामका लागि उपयुक्त वातावरण निर्माण गर्नु र समुदायस्तरमा स्वास्थ्य परीक्षण अभियान सञ्चालन गर्नु आवश्यक छ ।
विशेषगरी रोग लागेपछि मात्रै अस्पताल पुग्ने प्रवृत्तिमा परिवर्तन ल्याउनुपर्छ । नियमित स्वास्थ्य परीक्षणलाई दैनिक जीवनको सामान्य अभ्यास बनाउनु आजको आवश्यकता हो ।
स्वास्थ्यप्रति सचेत हुने समय अहिले नै हो
विश्व मधुमेह दिवस केवल एउटा औपचारिक दिवस होइन । यो आफ्नो स्वास्थ्य, खानपान, दैनिक व्यवहार र भविष्यप्रतिको जिम्मेवारी सम्झाउने अवसर पनि हो ।
आधुनिक जीवनशैलीले मानिसलाई धेरै सुविधा दिएको छ, तर त्यससँगै शारीरिक निष्क्रियता र असन्तुलित खानपानको चुनौती पनि थपिएको छ । हामी व्यस्तताको नाममा आफ्नो स्वास्थ्यलाई पछाडि धकेलिरहेका त छैनौँ? रोग लागेपछि उपचार खोज्ने तर रोग लाग्नुअघि आवश्यक सावधानी नअपनाउने हाम्रो बानी परिवर्तन गर्नुपर्ने बेला आएको छ ।
मधुमेहका सबै प्रकार रोक्न सकिँदैन । तर टाइप २ मधुमेहको जोखिम घटाउन सकिन्छ र मधुमेह भइसकेपछि पनि उचित उपचार तथा नियमित निगरानीबाट स्वस्थ र सक्रिय जीवन बिताउन सकिन्छ ।
अन्ततः मधुमेहसँगको लडाइँ अस्पतालको शय्याबाट होइन, हाम्रो भान्सा, दैनिक हिँडाइ, खानपानको अनुशासन र स्वास्थ्यप्रतिको सचेतनाबाट सुरु हुन्छ । स्वास्थ्य बिग्रिएपछि उपचार खोज्नुभन्दा स्वास्थ्य बिग्रन नदिनु नै बुद्धिमानी हो ।
लेखक : सिन्धुली सौगातका सल्लाहकार सम्पादक हुन । उनी बिगत लामो समय देखि सुगर बिरामी छन ।