शनिवार, आश्विन ३ गते २०८३

Saturday 19th September 2026

फोन आविष्कारककी प्रेमिकाको नाममा ‘हेलो’ !

बिहिवार , फाल्गुण ६, २०७७

काठमाडौं  ६ फाल्गुन - फोन उठाउँदा हामी ‘हेलो’ भन्छौं नै । त्यसको चलन कहाँबाट सुरु भयो ? त्यो हामीलाई थाहा नहुन सक्छ । अक्सफोर्ड डिक्सनेरीका अनुसार ‘हेलो’को पहिलो प्रयोग सन् १८२७ मा गरिएको थियो । त्यतिबेला हेलोको प्रयोग मानिसहरुलाई ध्यानाकर्षणका लागि मात्र प्रयोग गरिएको थियो ।

खासमा यो शब्द फोनका आविष्कारक ग्राह्म बेलकी प्रेमिकाको नामबाट आएको शब्द हो । २१ नोभेम्बर १९७३ देखि विश्वभर ‘हेलो दिवस’ मनाइँदै आएको छ । ग्राह्म बेलकी प्रेमिकाको नाम मारग्रेट हेलो थियो । उनले आफ्नी प्रेमिकासँग कुरा गर्नका लागि फोन बनाएका थिए । उनकी पत्नीको नाम भने गर्डनियर हबर्ट थियो ।

त्यसो त ग्राह्म बेलको पहिलो रोजाइको शब्द भने ‘आहोए’ थियो । यो शब्द त्यतिबेला कसैलाई बोलाउन प्रयोग गरिन्थ्यो । नेदरल्याण्डस्को भाषाबाट आएको शब्द आहोएको अर्थ हुन्छ, अभिवादन ! त्यसपछि मानिसहरुलाई ‘के तपाईं हुनुहुन्छ ?’ भनेर प्रश्न गर्न सुरु गरिएको थियो ।

सन् १९९२ मा सार्वजनिक भएको एक विवरणमा फोन उठाउन प्रयोग हुने ‘हेलो’ शब्द महान् वैज्ञानिक थोमस अल्वा एडिसनले सन् १८७७ मा प्रयोग गर्न सुझाएको उल्लेख छ । त्यतिबेला टेलिफोन एक्सचेन्जमा काम गर्ने महिलालाई ‘हेलो गर्ल्स’ भन्ने गरिएको थियो । मानिसहरुलाई ‘आहोए’ भन्दा ‘हेलो’ नै प्रिय लाग्यो । यो शब्द छोटो र बोल्न सजिलो भएकाले धेरैले यसलाई प्रयोग गर्न थाले । एजेन्सी

रिपोटर्स नेपालबाट साभार

नेकपाको विवादको निर्णय लिन आयोगले यस्ता विकल्पसार्यो

काठमाडौं ०६ फाल्गुन – निर्वाचन आयोगले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का दुई समूहको विवादका विषयमा निर्णय लिन पाँच विकल्पमा छलफल थालेको छ । आयोगले सारेको पहिलो विकल्प अनुसार यसअघि नै दिएको निर्णयमा आयोग अडिग रहनेछ ।

जस अनुसार यसअघि आयोगले नेकपा कानुनी रुपमा एक रहेको निर्णय गरिसकेको, राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐन २०७३ को दफा ४४ अनुसार तोकिएको ३० दिनभित्र दुवै पक्षले आधिकारिता दाबी नगरेकाले त्यसैमा आधारित रहेर निर्णय लिनुपर्ने मत बलियो छ ।

आयोगले कम्तीमा निर्वाचनसम्म नेकपाको विवाद तामेलीमा राख्न सकिनेलाई पनि विकल्पको रुपमा अघि सारेको छ । नेकपाको नाम र चिन्हमा विवाद देखिएकाले आयोगले दुवैलाई फ्रिज गर्न सक्ने विकल्प बारे पनि छलफल भएको छ ।

अन्य विकल्पमा जाँदा नेकपाभित्रको एउटा पक्ष आन्दोलित हुने, आयोगले आरोप खेप्नुपर्ने भएपछि दुवै पक्षलाई पार्टीको नाम र चिन्ह प्रयोग गर्न नदिने आयोगको सोच हो । आयोगले अघि सारेको चौथो विकल्पमा नेकपा आधिकारिकता विवादको विषयमा कुनै निर्णय गरी निर्वाचन कार्यक्रममा प्रवेश गर्ने रहेको छ ।

आयोगले निर्वाचनका लागि दल दर्ताको आह्वान गर्नेछ । त्यस्तो अवस्थामा नेकपाका दुवै पक्षबाट दाबी आउनेछ । त्यस अनुसार विगतको अधिकार, पार्टीको विधान अनुसार आएको पत्र अनुसार आधिकार पाएको व्यक्ति वा पदाधिकारीलाई मान्यता दिने छ ।

अन्तिम विकल्पका रुपमा आयोगले नेकपाको विवादलाई नयाँ शिराबाट सुरु गर्ने रहेको छ । आजको नागरिक दैनिकमा समाचार छ ।

आज पनि घट्यो सुनको मूल्य

काठमाडौं, ०६ फाल्गुन- नेपाली बजारमा सुनको मूल्य आज पनि घटेको छ । बुधबार सुनको मूल्य तोलामा ८९ हजार ८ सयमा कारोबार भएकोमा आज तोलामा ६ सयले घटेको हो ।

नेपाल सुनचाँदी व्यावसायी महासंघका अनुसार आज छापावाल सुनको मूल्य तोलामा ८९ हजार २ सय कायम गरिएको छ भने तेजावी सुनको मूल्य तोलामा ८९ हजार ७५० सय कायम गरिएको छ ।

त्यस्तै, आज चाँदीको मूल्य पनि घटेको छ । बुधबार चाँदीको मूल्य तोलामा १३४० मा कारोबार भएकोमा आज घटेर तोलामा १३३५ पुगेको महासंघले जनाएको छ । सर्वहारा नेतालाई कहाँबाट आउँछ हेली चढ्ने खर्च ?

ओखलढुंगा ०६ फाल्गुन-नेपाली कांग्रेस जिल्ला सभापति प्रदीपकुमार सुनुवारले कम्युनिस्टहरुलाई हेलिकोप्टर चढेर घुम्ने पैसा कहाँबाट आउँछ भनी प्रश्न गर्नुभयो । उहाँले सो कुरा नेपाल विद्यार्थी संघ जिल्ला कार्यसमिति ओखलढुंगाले पुर्वमन्त्री स्व. बलबहादुर राईको सयौं जन्मजयन्तीका अवसरमा आयोजना गरेको गोष्ठीमा बताउनुभएको हो ।उहाँले नेपालको सर्वहारा वर्गको नेतृत्व गर्छु भनेर सत्तामा पुगेका कम्युनिस्टहरुको हेलिकोप्टर चढेर र सयौंका संख्यामा गाडी रिजर्भ गरेर सर्वसाधारण बटुलेर कार्यक्रम गर्ने पैसा कहाँबाट आयो भनेर जनताले प्रश्न गर्ने बेला आएको बताउनुभएको छ ।

सभापति सुनुवारले नागरिकहरुलाई झुटा आश्वासन देखाएर सत्तामा पुगेका कम्युनिस्टहरु फुटको नाटक गरेर मुलुक कोरोना भाइरसको कारणले अति जोखिम अवस्थामा रहेको बेला खर्चिलो आमसभा गर्दै हिँडेकाले सचेत नागरिकहरुले एकएक गरेर हिसाब खोज्नुपर्ने बताउनुभयो ।कम्युनिस्टहरुले सडकमा तमासा देखाइरहेका बेलामा कांग्रेसका नेताहरुसमेत जनताको सामु आफ्नो स्पष्ट धारणा लिएर जानुको साटो जिल्लाका अधिकांश नेताहरु कोही ओली पक्षका नेताहरुको र कोही प्रचण्ड–नेपाल पक्षका नेताहरुको पछि लागेर वकालत गर्दै हिँडेकाले आफलाई निकै दुःख लागेको उहाँको भनाइ थियो ।ओखलढुंगाको मानेभञ्ज्याङ गाउँपालिका–१ मा सय वर्षअघि जन्मिएका स्वार्गीय नेता बलबहादुर राई जिल्ला सभापति हुँदै पटकपटक नेपाली कांगे्रसको केन्द्रीय सदस्य हुनुभएको थियो ।आजको समाचारपत्रमा खवर छ ।

यसै गरी नेता राई आवास तथा भौतिक मन्त्री, श्रम मन्त्री र विभिन्न समयमा १९ पटक मुलुकको कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीसमेत हुनु्भएको थियो ।

ओखलढुंगाको निमार्णाधीन बीपी स्मृति भवनमा नेपाल विद्यार्थी संघ सभापति रोशन महतराको सभापतित्वमा भएको उक्त कार्यक्रममा सभापति प्रदीपकुमार सुनुवारसँगै उपसभापति तेजेन्द्र खनाल, पुर्वसभापति महेश कोर्माेचा, महासमिति सदस्य डिल्ली खनाललगायतले आफ्नो धारणा राखेका थिए ।

शिर्ष तीन नेताले ओली समूह छाेड्दै !

काठमाडौं ०६ फाल्गुन -प्रतिनिधि सभाकाे बिघठनसंगै बिभाजित भएकाे सत्तारूढ दल नेकपा अहिले दुइकित्ता मा छ।प्रचण्ड माधव समूह सडक आन्दोलनमा छन् भने केपी समूह चुनाव काे तयारीमा छ।

तर यसक्रममा अहिले सडकदेखि चाैतर्फि दवाव भएपछि अदालत संसद पुर्स्थापना गर्नसक्ने बालुवाटारमा भित्री चर्चा हुन थालेकाे छ।संसद पुनस्र्थापन भएपछि स्थिति के हुने भन्ने अझै निश्चित छैन तर संसद पुनस्र्थापन भए ओलीलाई साथ दिएका केही नेताले छाेड्ने संम्भावना देखिएकाे छ ।

स्रोत भन्छ – ‘बादल मात्र होइन विष्णु पौडेल, सुवासचन्द्र नेम्वाङ र प्रदीप ज्ञवाली जस्ता नेताहरूले पनि ओलीलाई छोड्न सक्छन्, यदि संसद पुनःस्थापना भयो भने।’उनीहरूले डे वानदेखि ओलीलाई गलत कदम नचाल्न आग्रह गरिरहेका थिए।

संसद पुनःस्थापनापछि ओलीसँग रहेका आधा सांसदले छोड्ने अनुमान बालुवाटारले लगाइसकेको छ। अहिले ओलीको हातमा ७० को हाराहारीमा निवर्तमान माननीयहरू छन् । संसद पुनःस्थापनापछि ३० देखि ३२ जना सांसदले ओलीलाई छोड्ने बालुवाटारकै आंकलन छ।

त्यसो भयो भने, राष्ट्रपतिमाथि पनि महाभियोगको चट्याङ सजिलै बर्सिनेछ। नेकपा बीटमा रिपोर्ट गर्ने ओलीनिकटमै रहेका पत्रकारहरूले चिया गफमा भन्ने गरेका छन्-‘ओलीको पतन विद्रूप हुने भो ।’

बादलको थप रणनीति : संसद पुनःस्थापनापछि बादलसँग तीन विकल्प रहनेछ। पहिलो ओलीसँगै टाँसिने। दोस्रो आत्मालोचनासहित प्रचण्ड-नेपाल पक्षमा आउने । तेस्रो कतै पनि नलाग्ने । अथवा पार्टी एकता हुनुपर्छ भन्दै वामदेव गौतमको लाइनमा आउने।

संसद पुनःस्थापना भएलगत्तै वा हुने थाहा भएपछि ओलीले दल विभाजनसम्बन्धी अध्यादेश ल्याउनेछन्। बादलसँग प्रचण्ड-नेपालसँग मिल्न जाने उपाय सहज हुनेछ। तर उनको राजनीतिक करियर भने ध्वस्त भइसकेको हुनेछ।

उनले अदालतले संसद पुनःस्थापना गरिदियो भने आफू सडकमै आइन्छ भन्ने सोचेर भाषण गरेका हुन्। गृहमन्त्री आफैं छन्, तेस्रो जनान्दोलनको आवश्यकता उनले अहिले परिकल्पना पनि गर्न नसक्ने कुरा हो।ज्योति न्यूजबाट

प्रतिक्रिया