काठमाडौं , ११ मंसिर – सत्तारुढ कम्युनिष्ट पार्टीमा ठूलो क्षति न पुर्‍याई आफू ब लियो नहुने, क्ष ति पु र्‍याउन दुबैतिर नियमित सम्पर्कमा बसी कता लाग्दा तत्काल फाइदा हुन्छ सो को हिसाब निकाल्नुपर्ने ! शुक्रबार भारतीय राजदूत विजयमोहन क्वात्राले प्रमुख प्र तिपक्षी दल नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवालाई निवासमै गएर भेटेको चौबिस घण्टा नबित्दै देउवा समूहले प्रधानमन्त्री तथा नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसहित बालुवाटारको को र टिमसँग बालुवाटारमा झण्डै तीन घण्टा छलफल गरेको विषयलाई राजनीतिक वृत्तमा अर्थपूर्ण रूपमा लिइएको छ । यसअघि प्रधानमन्त्रीले भेटघाटको लागि गएका कतिपय पुराना नेता तथा सांसदसँग पार्टीभित्रको वर्तमान अवस्थालाई एकदम सामान्य ढङ्गले लिएको बताउनुभएको छ ।

शुक्रवार पाका पुरानाहरुसङ्गको भेटमा प्रधानमन्त्रीले नेकपा सचिवालयमा प्रस्तुत उन्नाइस पेजको आ रोपपत्र र नेतृत्व तहमा देखिएको भनिएको वि वादले आफ्नो एउटा ‘रौं’ पनि नहल्लिएको र सानो काँडाले कोतरेजस्तो मात्र अनुभव भएको बताउनुले उहाँ अझैपनि पूरै पाँच वर्षे कार्यकालका लागि प्रधानमन्त्री र अ कण्टक नेकपा अध्यक्षमा ढुक्क रहेको छनक मिलेको बताइन्छ ।

नेकपाभित्रको अन्तरबिरोध चुलिएर माथि पुगेको बेला भारतीय संस्थापन पक्षले केपी, प्रचण्डलाई बिगतमा जति बोके पनि बर्ग चरीत्रका हिसावले समेत भरपर्दो मित्र काङ्ग्रेस नै भएको निश्कर्ष निकाली सोहिअनुरुपको नयाँ योजना अघि सारेको देखि“दैछ ।प्रतिनिधिसभातर्फ प्रधानमन्त्री ओलीनिकट भनिएका ७८ जना सांसदमा देउवाका अर्थात् नेपाली काँग्रेसका ६२ जना मिसाउँदा १ सय ४० हुन आउँछ । सरकार बनाउन आवश्यक सामान्य बहुमतको लागि १ सय ३७ सांसद भए पुग्छ । त्यसपछि राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेशमा यसअघिको ४० को सट्टा ३० प्रतिशतको व्यवस्था गरेर पार्टी विभाजन गर्न सकिने लुप होल राखेपछि हालै बनेको जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) का असन्तुष्ट राजकिशोर यादव, अनिल झा र राजेन्द्र महतोहरूलाई विभाजनको लागि बाटो खुल्ने छ । त्यस्तो अवस्थामा नयाँ बन्ने महतोहरूको पार्टीलाई समेत सरकारमा सामेल गराउने डिजाइन बनाइएको हुनसक्छ ।

त्यसो गर्दा प्रधानमन्त्री ओली बढीमा आगामी एक वर्ष जसरी पनि ढु क्क हुने र त्यसपछि चुनावी सरकार बनाउने माहोल बनाउँदा देउवा पनि गद्गद् नहुने कुरै भएन । अहिले भइरहेको भेटघाटलाई त्यहि रूपमा लिइएको छ । देउवा र महतोहरूले कुनै हालतमा साथ दिन्नौँ भनेर अत्तो थाप्दा न ओली, न प्रचण्ड–माधव कुनै पनि पक्ष पार्टी फुटाउन अग्रसर नहुने भएपछि उनीहरू हामी छौँ नि भन्दै हौस्याउनतर्फ लागेको समेत आशंका गरिएको छ ।

यता भारतले पनि संविधान घोषणादेखि नै पहिले नि हुँ खोजेर अघि बढ्ने रणनीति लिएको थियो । नक्सा प्रकरण त्यसैको निरन्तरता हो । तर, घ टनाक्रमले जे–जे भने पनि प्रधानमन्त्री ओलीलाई आवरणमा सपोर्ट नगरुञ्जेल नेकपाभित्र वि भाजन नआउने देखिएपछि सरकारलाई यो वा त्यो कोणबाट ढाढस दिने खेल प्रारम्भ भएको हो। यसअघि नेकपा फुटाउन अर्को पक्षलाई जति तेल लगाएपनि त्यो खेमाले मसक्क आँट्ने लक्षण नदेखिएपछि बरु बालुवाटारतिरै घ्यु दल्दा फलिफाप हुने सं केत आएकाले भारत, काँग्रेस र राजेन्द्र महतोहरूको भेटघाट क्रमशः बाक्लिन थालेको अनुमान छ । पार्टी विभाजनको अवस्थामा समेत आफैँ सरकारको नेतृत्वमा बसेर केही नतिजामुलक काम देखाउँदा फुटको असरलाई एक वर्षसम्ममा नि मिट्यान्न पारेर पूर्ववत् अवस्थामा आउन सकिने सुझावसमेत बालुवाटारलाई दिइएको हुनसक्छ ।

बलियोलाई ढा ल्न कमजोरहरुको एकता आवश्यक भएजस्तै बरु अल्पमतमा रहेको बालुवाटारलाई अनेक आश्वासन दिएर ढाडदेखि पैतालासम्म कन्याउँदा बेस हुने कसै कसैलाई लागेको छ । काँग्रेसले प्रधानमन्त्रीलाई साथ दिने विश्वसनीय आधार प्रस्तुत गरेको अवस्थामा नेकपा विभाजन गर्न बल पुग्ने र त्यसपछि काँग्रेसको दिन फ्याट्ट खुल्ने सन्देशसमेत सुनाइसकेकोले बूढानीलकण्ठ र बालुवाटारको भेटघाट बाक्लिएको स्रोतको दाबी छ ।

जन आस्थाबाट साभार ।

 

नेपालीका भाञ्जा हर्षवद्धन भारतीय विदेशसचिवका रुपमा आइपुगे मावली देश

भारतका विदेश सचिवका रुपमा नेपाली भाञ्जा हर्षवर्द्धन श्रृङ्गला मावली देश नेपाल आइपुगेका छन्। पटकपटक भाञ्जाका रुपमा मावली नेपाल आएका भारतीय विदेश सचिव श्रृङ्गला यो पटक भने परराष्ट्र सचिव भरतराज पौड्यालको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा नेपालको द्विदिवसीय भ्रमणमा काठमाडौं आएका हुन्।

ललितपुर मामाघर भएका शृंगला सन् १९८४ व्याचका कर्मचारी हुन्। ललितपुरका बस्नेत परिवारका भाञ्जा हर्षवर्द्धन नेपाली भाषामा राम्रोसँग संवाद गर्न सक्छन्। उनले नेपाल आउँदै गर्दा विमानस्थलमा पनि संवाददाताहरुसँग नेपालीमा संवाद गरेका थिए । उसो त श्रृङ्गला नेपाली भाषा मात्र होइन अंग्रेजी, हिन्दी, भियतनामी, फ्रेन्च भाषासमेत राम्रोसँग बोल्न सक्छन् । उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले ५० हजार भू क म्प पि डितका घर बनाउने प्र तिबद्धता जनाए अनुसार ४० हजार घर बनाउने काम सकिएको बताए। मनाङको बौद्ध गुम्बाको उद्घाटन, पुननिर्माण भएका ३ विद्यालयको उद्घाटन, नेपाल भारत सम्बन्धमा वेबनार लगायत कार्यक्रममा सहभागि हुने उनले संवाददाताहरुलाई नेपालीमा जानकारी दिएका थिए।

दार्जीलिङ्गमा पढ्न गएकी ललितपुरकी नेपाली छात्रा हरिदेवी बस्नेतसँग प्रेम सम्बन्ध विवाहमा परिणत गरेका छिरिङ्ग शृंगलाका हर्षवर्द्धन जेठो छोरो हुन् । उनको जन्म मुम्बइमा भएको थियो भने मायो कलेजमा उनले अध्ययन गरेका थिए । उनका मावली परिवार अहिले पनि ललितपुरका स्थायी बासिन्दा हुन् ।

दुई देशबीच उच्चस्तरीय भ्रमण आदानप्रदानकै निरन्तरताका सिलसिलामा भारतीय विदेश सचिवको भ्रमण भएको परराष्ट्र मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । भ्रमणको पहिलो दिन नेपाल– भारत परराष्ट्र सचिवस्तरीय वार्ता हुने र त्यसमा द्विपक्षीय सम्बन्ध एवं सहयोगका विविध विषयमा विचारविमर्श हुनेछ । बिहीबार नै भारतका विदेश सचिवले नेपालका उच्चपदस्थ व्यक्तित्वसँग शिष्टाचार भेट गर्ने तथा कोभिड–१९ सम्बन्धी भारतीय सहायता हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रम छ ।

नेपाल भारतबीचको सम्बन्धलाई नयाँ उचाइदिन दिल्लीले औपचारिक रुपमै विदेश सचिव श्रृङ्गलालाई नेपाल पठाएको बुझिएको छ । उनले आफ्ना समकक्षी एवं परराष्ट्र सचिव भरतराज पौड्यालसँग औपचारिक भेटवार्ता गर्नेछन् । उनले परराष्ट्रमन्त्री प्रदि ज्ञवालीसँग पनि भेट गर्नेछन्। क्यारियर कुटनीतिज्ञले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीसँग समेत भेटवार्ता गर्नेछन्। भारतीय विदेश सचिवको भ्रमणले दुई देशबीचको सीमा बेठकको टुंगो पनि लगाउने आशा गरिएको छ।

सीमावि वादको विषयलाई मुख्य केन्द्रमा राखे पनि भारतले नेपाललाई कोरोना भा इरस वि रुद्धको खोप विकासका लागि एवं महाकाली नदीको वहुउद्देश्यीय परियोजना पञ्चेश्वरका विषयमा समेत छलफल हुनेछ। नेपालले पनि दिल्लीसँगको सम्बन्धलाई सुधार गर्नका लागि नयाँ नक्सा छापिएका विद्यालयका पाठ्यपुस्तकहरु फिर्ता लिएको थियो। विदेश सचिव श्रृङ्गाला शुक्रबार नयाँदिल्ली प्रस्थान गर्नेछन्।

 

बाइडेनको सरकारको मन्त्रीमण्डलमा पूर्व राष्ट्रपति ओबामा पनि समावेश हुदै

अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति बराक ओबामाले राष्ट्रपतिको पद छोडेपछि उनकी श्रीमती अ साध्यै खुसी भएको बताएका छन् । ओबामाले भने, ‘कार्यालय छोडेपछि मिसेल असाध्यै रिल्याक्स र खुसी भएकी छिन् ।’ अमेरिकाको सरकारमा उनी पुनः समावेश हुन्छन् त ? यसको जवाफ ओबामाले दिएका छन् ।

हालै ओबामालाई ‘के तपाईं जो बाइडेनको सरकारको मन्त्रीमण्डलमा समावेश हुनुहुनेछ ?’ यसको उनले रोचक जवाफ दिएका छन् । ओबामाले भने, ‘मैले मन्त्रीको पद सम्हाले मिशेलले म लाई छो डिदिनेछिन् ।’

स्मरण रहोस्, ओबामा चार वर्षअघि अमेरिकाको राष्ट्रपति पदबाट ह टेका थिए र त्यसपछि ट्रम्प अमेरिकाका राष्ट्रपति बनेका थिए । ५४ वर्षका ओबामाले पिपल म्यागजिनसँगको कुराकानीमा आफू राष्ट्रपति हुँदा उनकी श्रीमती मिशेल एक प्रकारको अ न्तर्निहित त नाव महसुस गर्ने गरेको जानकारी दिए ।

ओबामाको नयाँ किताब ‘अ प्रमिस्ड ल्याण्ड’ सार्वजनिक भएको छ र यसै मौकामा उनी मिडियासँग कुराकानी गरिरहेका थिए । ओबामाले राष्ट्रपति रहँदा श्रीमती मिशेल सबैकुरा उत्कृष्ट गर्ने कोसिसमा त नाव र द बाब महसुस गर्ने गरेको बताए ।

‘अँध्यारोमा मिशेलसँगै सुतिरहेका बेला म हाम्रा ती पुराना दिनहरु सम्झन्थेँ जब हामीबीच सबैकुरा निकै सहज थिए, जब उनी लगातार हाँसिरहेकी हुन्थिन् र हामीबीचको प्रेममा कम द बाब थियो । त्यसपछि ती दिन नफर्कने हुन् कि भनेर मेरो मन ढु ङ्गाले थि चिए जसरी भारी हुन्थे,’ उनले आफ्नो नयाँ किताबमा लेखेका छन् ।

कहिलेकाँही उनले आफ्नो भावना आफैंमा मात्रै सिमित राख्थिन्, श्रीमानलाई दबाब नदिनका लागि । ‘हामीबीच त्यस्ता समय पनि आए जब मलाई उनी तनावमा भएको, दुःखी भएको र रिसाएको जस्तो लाग्थ्यो तर मेरो चिन्ताको विषय भने अफगानिस्तान र आर्थिक संकट हुने गर्दथ्यो,’ उनले पिपल म्यागजिनलाई भने । ‘त्यसैले उनी आफैंले यी कुरा दबाउने गर्थिन् ।’

तर हामीले अफिस छोडेपछि दुबैले रिल्याक्स गर्ने मौका पाएका छौं ।‘हामीले अफिस छोडेपछि मिशेल असाध्यै रिल्याक्स छिन् र निकै खुसी पनि,’ उनले थपे । ‘यसले हामीलाई लामो विवाहपछिको हाम्रो गहिरो मायामा रमाउने मौका दिएको छ । हामीलाई पुनः साथी बन्न दिएको छ ।’

मिशेल ओबामाले यसअघि मानसिक स्वा स्थ्य र ह्वाइट हाउसमा नभएपछि स–सानो कुरामा रमाउने उनको बानीबारे कुरा गरेकी थिइन् ।‘यसले मेरो ढोका खोलिदिएको छ । म बाहिर हिँड्न सक्छु र घरको आँगनमा बसेर मौसमको मज्जा लिन सक्छु,’ उनले टुडे शोमा भनेकी छिन् । ‘म मेरा छोरीहरुसँग रमाउन सक्छु, नितान्त आमा भएर ।’

ह्वाइट हाउसबाट ट्रम्पको नि स्कने छाँ ट काँ ट छैन

अमेरिकाको राष्ट्रपति निर्वाचनको परिणाम सार्वजनिक भएदेखि डोनल्ड ट्रम्प ह्वाइट हाउसमा अ ड्डा ज माएर बसेका छन् । सीएनएनले दिएको खबरअनुसार, नोभेम्बर ३ पछि अहिलेसम्म ट्रम्पले कुनै सार्वजनिक समारोह आयोजन गरेका छै नन् । उनी बिहान गल्फ खेल्नका लागि मात्र ह्वाइट हाउसबाट नि स्कन्छन् । अरू समय उनी ह्वाइट हाउसमै बसिरहन्छन् ।

ट्रम्प राष्ट्रपति कार्यालय ओ भल अफिसमा पनि दिउँसो मात्र पुग्छन् र रातिसम्म बस्छन् । थ्यांक्स गिभिङमा पनि उनले छु ट्टी नलिने योजना बनाएका छन् ।

ट्रम्पले जो बाइडनको जीतलाई स्वीकार गरेका छै नन् र कानूनी ल डा इँ ल डेर भए पनि दोस्रो कार्यकाल चलाउने सोच बनाइरहेका छन् ।

विगत एक हप्तादेखि ट्रम्पले महत्त्वपूर्ण विषयमा कुनै टि प्पणी नगरेको एक अधिकारीले बताए । इजिप्टमा शा न्तिप्रक्रियामा खटिएका अमेरिकीहरूको मृ त्यु, अफगानिस्तान र इराकबाट सु रक्षाबल फिर्ता बोलाउने विषय वा अन्य ज ल्दाबल्दा इस्युमा उनी स्वयंले केही पनि बोलेका छैनन् ।

सीएनएनको रिपोर्टअनुसार, ट्रम्प अधिकांश समय वकिलहरूसँग कुराकानी गरिरहेका छन् र पुनः मतगणना गराउनका लागि का नूनी उपायहरू अ पनाइरहेका छन् ।

जो बाइडनलाई वि श्वका धेरै मुलुकका नेताहरूले ब धाई दिइसकेका छन् । चुनावपछि ट्रम्पले वि देशी राष्ट्रप्रमुख वा सरकारप्रमुखसँग कुराकानी गरेका छैनन् ।

ट्रम्पले भनेजस्तै अमेरिकामा ‘इलेक्ट्रोनिक भोटिङ मेसिन’बाटै भोट ‘डि लिट’ गरिएको थियो !

बीबीसी – डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी चुनावमा प्रयोग गरिने इलेक्ट्रोनिक भोटिङ सिस्टमको आ लोचना गर्दै मेसिनकै कारण लाखौं भोट नो क्सान भएको दा बी गरेका छन् । यो भोटिङ मेसिन डोमिनियन भो टिङ सिस्टम्स नामक कम्पनीले तयार गर्दछ ।

ट्रम्पले अनेक प्रकारका आ रोपहरु लगाएका छन्, जस्तै कि ती मेसिनहरुबाट भोट डि लिट गरिएकोदेखि उनका वि पक्षीहरुले कम्पनीमा अ नुचित प्रभाव राखे ।

के हुन् ट्रम्पका दाबी र दाबीमा कति बल छ ?

ट्रम्प : ‘डोमिनियनले देशभर हाम्रा २० लाख भोट डिलिट गर्यो’

ट्रम्प आफ्ना समर्थक र रू ढिवादी समाचार नेटवर्क ‘आउटलेट वन अमेरिकन न्युज नेटवर्क’ (ओएएनएन) को समाचारका आधारमा यस्तो दाबी गरिरहेका छन् । समाचारमा लेखिएको थियो, “देश भर राष्ट्रपति ट्रम्पका लागि हालिएका लाखौं भोटे डि लिट गरियो ।”

ओएएनएनको समाचारमा चुनावको नि गरानी गर्ने एक ग्रुप एडिसन रिसर्चको तथ्य जाँच नभएको डाटा प्रयोग गरिएको छ ।

तर, कम्पनीका अध्यक्ष लैरी रोसीनले भने, “एडिसन रिसर्चले त्यस्तो कुनै समाचार लेखेको छैन र हामीसँग भोटिङमा धाँ धली गरिएको कुनै प्रमाण पनि छैन ।” ओएएनएनले पनि आफ्नो दाबीका बारेमा कुनै प्रमाण उपलब्ध गराएको छैन । ट्रम्प र उनका समर्थक फोक्स न्युजको एक् समाचार पनि शेयर गरिरहेका छन् । जसमा एंकर शान हेनिटीले डोमिनियन भोटिङ मेसिनले महत्वपूर्ण राज्यहरुम ट्रम्पका भोेटहरु जो बाइडेनको भोटमा परिणत गरेको दाबी गरेका छन् ।

उक्त रिपोर्टमा मिशिगनको एन्ट्रिम काउन्टी क्षेत्रमा देखिएको समस्याका बारेमा उल्लेख गरिएको छ । जहाँ डोमिनियन मेसिनहरु प्रयोग गरिएको थियो । दाबी गरिएको छ कि यसरी नै अन्य काउन्टीमा पनि सफ्टवेयरमा समस्या भएको हसन सक्छ । एन्ट्रिम काउन्टीमा समस्या आएको थियो तर त्यो समस्या डोमिनियनको सफ्टवेयरमा भने थिएन । मिशिगनका से क्रेटरी अफ स्टेट जोसलीन बेनसनले उक्त समस्या मानवीय त्रु टिका कारण भएको बताएका छन् ।

एन्ट्रिम काउन्टीका क्लर्कले मेसिनमा रिपोर्टिङ फंक्सन सही तरिकाले चालु गरेका थिएनन् । सोही कारण सुरुवाती नतिजा आएको थियो । जहाँ बाइडेनले तीन हजार मतले जीत हासिल गरेका थिए । निर्वाचन अधिकारीहरुले यो पारम्परिक रिपब्लिकन क्षेत्रमा असामान्य नतिजा देखिएपछि रिपोर्टिङ फंक्शन फेरि चालु गरेका थिए । पछि गणना हुँदा ट्रम्प अढाई हजार मतले विजयी भएका थिए ।

बेनसनले सुरुवातमै गल्ती पत्ता लागेको र पछि त्यसलाई सुधार गरिएको बताएका छन् । सुरुवाती चरणमै गल्ती पत्ता नलागे पनि ग ल्ती पत्ता लगाउन चेकिङ सिस्टम राखिएका कारण पछि पनि ग ल्ती पत्ता लाग्न सक्ने उनको भनाइ छ ।

उनले भने, “राज्यमा यस्तो गल्ती अन्य ठाउँमा भएको भन्ने बारेमा यस्तो कुनै प्रमाण छैन ।”

एंकर शान हेनिटीले जर्जियाको पनि नाम लिएका छन्, जहाँ डोमिनियन मेसिनको अत्यन्तै प्रयोग भएको थियो । तर, जर्जियाका सेक्रेटरी अफ स्टेटले केही स्थानमा गणनामा ढिलाइ भए पनि सफ्टवेयरले भोतको सही गणना गरिएको बताएका छन् ।

डोमिनियन भोटिङ सिस्टम्सले पनि बयान जारी गर्दै भनेको छ, “डोमिनियनका बारेमा भोेट परिवर्तन गर्ने र डि लिट गर्ने जुन दाबी गरिएको छ त्यो शतप्रतिशत गलत छ ।”

ट्रम्प : ‘वामपन्थी दलहरुको हो डोमिनियन भोटिंग सिस्टम्स’

ट्रम्पको यो दाबीमा कुनै सत्यता छैन । यो कम्पनी ‘वामपन्थी दल’ को होइन । कम्पनीले विगतमा रिपब्लिकन र डेमोक्रेट दुबैका लागि चन्दा दिएको छ । ट्रम्प रेडिकल लेफ्ट भनेर कसका बारेमा कुरा गरिरहेका छन् भन्ने बारेमा केही स्पष्ट हुन सकेको छैन । सायद उनी अनलाइन फैलाइएको दाबीतर्फ इशारा गरिरहेका छन् । जसमा भनिएको छ– कम्पनीको सम्बन्ध क्लिन्टन परिवार र अन्य डेमोक्रेट नेताहरुसँग छ, त्यसमा स्पीकर नेन्सी पलोसी पनि समावेश छन् ।

डोमिनियन भोटिङले एक बयान जारी गरेर कम्पनी निष्पक्ष अमेरिकी कम्पनी भएको र पलोसी परिवार वा क्लिन्टन ग्लोबल इनिसियेटिभका साथ कुनै सम्बन्ध नरहेको स्पष्ट पारेको छ ।

क्लिन्टन फाउन्डेसनले पनि बयान जारी गरेर डोमिनियन भोटिङ सिस्टम्ससँग कुनै लेनदेन नरहेको र कम्पनीको कुनै पनि अपरेसनसँग कहिल्यै नजोडिएको तथा आगामी दिनमा पनि नजोडिने प्रष्ट्याएको छ । बीबीसीबाट

अमेरिका चुनावः ट्रम्पले लो कतन्‍त्रमाथि ‘कू’ गर्ने ख तरा कति छ ?

वासिङटन -अमेरिकी निर्वाचनको नतिजासँगै जो बाइडेनलाई नयाँ राष्ट्रपति पाएकोमा खुसियाली मनाउँदै उनका समर्थकहरु सडकमा नाचेको एक हप्ता भइसक्यो ।

तर (पूर्व)राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको अ डा नले गर्दा उनीहरुको खुसीले सा र्थकता नै न पाउला कि भन्ने अ न्योल सि र्जना भएको छ । यतिसम्म कि, ट्रम्पको अ डानले अमेरिकी लोकतन्त्र र लोकतान्त्रिक निकायहरुको सि मितता कायम गरिदिएको बताइन्छ ।अन्नपुर्णपपोष्टमा खवर छ ।

ट्रम्पले निर्वाचनको न तिजामाथि प्र श्न उठाउँदै, धाँ धलीको आ रोप लगाउँदै बारम्बार त्यसको परीणाम अ स्वीकार गर्दैआएका छन् । पेन्सिल्भेनिया, नेवाडा, एरिजोना, जर्जिया र मिसिगन जस्ता निर्णयक राज्यको मत परीणामप्रति उनले प्र श्न उ ठाएका छन् । केही राज्यमा फेरि मतगणना गर्नुपर्ने भन्दै मु द्दा दायर गरे पनि सुनुवाइ भएन ।

ट्रम्पले बारम्बार प्र माणविना आ रोप लगाएर एउटा मान्यता स्थापित गर्ने कोसिस गरेका छन् कि, रिपब्लिकनहरु चुनावमा धाँ धली र मतपरीणाम चो रिएकोमा विश्वास गर्दैछन् । अर्कोतर्फ रिपब्लिकन पार्टीभित्रै ट्रम्पको जिरहलाई स्वीकार गर्ने र नगर्ने गरी दुई समूह बनेका छन् । यतिसम्म कि, उनको परिवारभित्रका सदस्यहरु नै दुई समूहमा विभाजित छन् ।

ट्रम्पलाई परिवारकै केही सदस्यले हार स्वी कार गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन् । तर पनि ट्रम्प हा र स्वीकार गर्न तयार दे खिएका छैनन् । आफैँले रा जीनामा दिनुपर्ने बेलामा रक्षामन्त्री मार्क एस्परलाई पदमु क्त नै गरिदिए । यस्ता ह र्कतले गर्दा उनी सजिलै पद छा ड्नेवाला छैनन् । केही कोणबाट यस्तो पनि व्या ख्या हुन थालेको छ कि, के ट्रम्प लो कतान्त्रिक शासनमाथि सै न्य कू गर्दै त छैनन् ? गरिहाले पनि उनको त्यो प्र यास सफल होला त ?

यस्ता जिज्ञासा र प्रश्न पनि केही कोणबाट उठ्न थालेका छन् । केही राजनीतिशास्त्री ट्रम्पले ‘कू’ गरिहाल्ने सम्भावना देख्दैनन् । तर शासन व्यवस्थामा अ नधीकृत हकृत् वा गै रका नुनी प्रयासको खतरा भने देख्छन् ।

‘कू’ को खास अर्थ हिं सात्मक रुपमा सरकार ह त्याउने हुन्छ । त्यो प्राय सै निक बल मा हुने गर्छ । ट्रम्प भने सै निक ब लमा सत्ता ह त्याउने भन्दा पनि श क्तिको बलमा चुनावी नतिजा उ ल्ट्याउने प्रयासमा छन् । यद्यपि यस्तो हर्कतलाई पनि केही अमेरिकी राजनीतिशास्त्रीहरु आफैँमा एक किसिमको ‘कू’ नै ठान्छन् ।

ट्रम्पले निर्वाचनको नतिजा उ ल्ट्याउन सफल भएमा यस्तो हर्कतलाई ‘सेल्फ–कोप’ वा ‘अटो–कोप’को सज्ञा दिन सकिन्छ । राजनीतिशास्त्रमा यस्तो शब्दाबली अल्बर्टो फुजीमोरीले पहिलो पटक प्रयोगमा ल्याएका हुन् । पेरुभियन कंग्रेसमा १९९२ मा यस्तै अन्योलका बीच ता नाशाह ला दिएको थियो । ट्रम्पले चुनावी नतिजा चो री गर्नका लागि यस्तै प्रयास गरेको व्याख्या हुन थालेको छ ।

यस्तै वर्तमान चिन्ताको विषय यो पनि हो कि, ट्रम्प शान्तिपूर्वक रुपमा सत्ता हत्याउन खोजिरहेका छन् । अर्थात् उनी चुनावको आधिकारिकतालाई ग लत सावित गर्न खोजिरहेका छन् । उनका पछिल्ला गतिविधिले उनी स त्ता ह त्याउने ह र्कतसम्म पुग्न सक्छन् । र यसो गरेमा त्यो १९४० को र १९५० को अर्जेन्टिनामा जुआन पेरोनले गरेजस्तै वा कोलम्बियामा लिबरल र कन्जेरभेटिभको ल डाइँ जस्तै हुनेछ ।

ट्रम्पले अधिकतक रुपमा यस्तै अ वस्थातिर लैजान सक्ने व्या ख्या अमेरिकी राजनीतिशास्त्रीहरु गर्छन् । २०१५ मा पनि भेनेजुएलामा मादुरोले संसदीय निर्वाचन हा रेका थिए । तर विदेशी मध्यस्तता र श्रृंखलावद्ध धाँ धलीपछि परीणामलाई आफ्नो पक्षमा पारे ।

इबो मोरालेसले पनि २०१६ मा जनमत संग्रहबाट आफ्नो पदावधि लम्ब्याउन खोजे । ठूलो आन्दोलनपछि उनले विदेशी र घरेलु शक्तिको ष ड्यन्त्रबाट हट्नु परेको भन्दै देश छाडे । अन्ततः उनले परीणाम स्वीकार गरे । र पुन निर्वाचनको पक्षमा तयार भए । तर २०१९ मा उनले अर्को निर्वाचन जिते ।

ट्रम्पले चुनाव हा रेपछि ह्वाइट हाउसमा दिपावली गरे

काठमाडौँ, –अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दिपावलीको अवसरमा अमेरीका तथा सन्सारभर रहेका हिन्दुहरुलाई शुभकामना दिएका छन् । उनले दिपावली दिपापलीको अवसरमा राष्ट्रपतिका हैसियतले ह्वाइट हाउसबाट शुभकामना दिएका हुन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले दिपवालीका अवसरमा शुभकामना दिँदै अमेरकी राष्ट्रपति भवनमा दीप समेत बा ले का थिए । उनले दीप बा ल्दै दिपावली समेत गरेका छन् ।

ट्रम्पले आफुले वा ले को दीपको तस्बिर सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमार्फत सार्वजनिक गरेका छन् । सामाजिक सञ्जालमा तस्बिर पोष्ट गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘ह्यापी दिपावली’ भनेका छन् ।

त्यस्तै अमेरिकाकै नवनिर्वाचित राष्ट्रपति वो बाइडेनले पनि दिपावलीको शुभकामना दिएका छन् । उपराष्ट्रपतिमा निर्वाचित कमला ह्यारीसले पनि दिपावलीको शुभकामना दिएकी छिन् ।

ट्रम्प आफैले आफैलाई ‘ मा फी’ दिने वा रा जिनामा दिएर पेन्सबाट ‘ मा फी’ लिनेबारे छलफल गर्दै

काठमाडौँ,– दोश्रो कार्यकालका लागि प राजित अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफैलाई मा फी वा क्षमादान दिन मिल्ने नमिल्नेबारे निकटवर्तीहरुसँग छलफल गरिरहेको जनाइएको छ । तर राष्ट्रपति आफैले आफैलाई मा फी वा क्ष मादान गर्न मिल्ने वा न मिल्ने सन्दर्भमा अमेरिकन मिडियाहरुमा ब हस सुरु भएको छ ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०१८ मा गरेको एउटा ट्वीटमा आफूले आफैलाई मा फी वा क्ष मादान दिनसक्ने दावी गरेका थिए । यद्यपी यस्तो दावीको कानुनी आधार भने स्पष्ट छैन । जस्टिस डिपार्टमेन्ट अफिस अफ लिगल काउन्सिलले सन् १९७४ मा रिचर्ड निक्सनका सन्दर्भमा एउटा मेमो जारी गरेर आधारभूत नियम अनुशार आफ्नो न्यायाधिस आफै बन्न न सकिने र राष्ट्रपतिले आफूले आफैलाई मा फी वा क्ष मादान दिन नसकिने उल्लेख थियो ।

तर कतिपयले राष्ट्रपति आफैले आफैलाई मा फी वा क्ष मादान दिनसक्ने दावी समेत गरेका छन् । यद्यपी डोनाल्ड ट्रम्पले आफूले आफैलाई मा फी वा क्ष मादान दिएमा यसले अदालतमा कानुनी ल डाईको सामना गर्नुपर्ने हुनसक्छ । र, यसबारे अदालतले निर्णय दिनुपर्ने अवस्था समेत आउनसक्छ । रिचार्ड निक्सनका पालामा निक्सनले रा जिनामा दिएपछि राष्ट्रपति बनेका जेराल्ड फोर्डले निक्सनलाई मा फी वा क्ष मादान दिएका थिए ।

ट्रम्पले आफू निकटका कैयनलाई भने क्षमादान दिने योजना बनाएका छन् । रोबर्ट मुलरको अ नुसन्धानका सन्दर्भमा जोडिएकाहरु, ट्रम्प अर्गनाइजेनशनका कर्मचारीहरु, आफ्नै परिवारका सदस्यहरु लगायतलाई मा फी वा क्ष मादान दिने योजनामा ट्रम्प रहेको जनाइएको छ । नवनिर्वाचित राष्ट्रपति जो बाइडेनले भने ट्रम्पलाई मा फी नदिने बताएका छन् ।

आफैले आफैलाई क्ष मादान दिन नसकेको अवस्थामा ट्रम्पले कार्यकाल सकिनुभन्दा केही अगाडि रा जिनामा दिने र माइक पेन्सले राष्ट्रपतिका रुपमा कार्यभार सम्हालेर ट्रम्पलाई मा फी वा क्ष मादान दिनसक्ने परिदृश्यबारे समेत चर्चा सुरु भएको छ । यदि ट्रम्पलाई मा फी दिइएको खण्डमा उनले संघीय अ भियोगहरुमा उन्मुक्ति पाउनेछन् । तर न्युयोर्क एटोर्नी जनरल म्यानहटन डिस्ट्रिक्न एटोर्नीबाट भइरहेको अ नुसन्धानबाट उत्पन्न अवस्थाको सामना गर्नमा भने रोक लाग्नेछैन ।

ट्रम्पले आफ्नो कार्यकालमा केही हाइप्रोफाइल व्यक्तित्वहरुलाई मा फी वा क्ष मादान दिइसकेका छन् ।

अमेरिकाको संविधान अनुशार नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिले जनवरी २० अगाडि सपथग्रहण र पदभार ग्रहण गर्न पाउँदैनन् । त्यतीबेलासम्म पुरानै राष्ट्रपति ह्वाइटहाउसमा रहन्छन् । जनवरी २० सम्म राष्ट्रपतिको श क्तिमा कुनै क टौती हुँदैन । त्यसैले ट्रम्पले राष्ट्रपतिको हैसियतमा विगतमा जे जे गर्ने अधिकार पाएका थिए, त्यो अधिकार जनवरी २० सम्म पाउनेछन् । उनी जनवरी २० सम्म कमाण्डर इन चिफ र अमेरिकाको प्रमुख कार्यकारी रहनेछन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले त्यो अवधिसम्म कार्यकारी आ देश जारी गर्नेदेखि विभिन्न खाले नियुक्ती गर्न पाउने अधिकारसम्म राख्छन् । यो अवधिमा ट्रम्पलाई खर्च विधेयक अगाडि बढाउनेदेखि संघीय अदालतहरुमा नियुक्ती गर्न पाउने सम्मको अधिकार रहेको छ ।

यस्तो अवधिमा विगतका कैयन राष्ट्रपतिहरुले कैयन व्यक्तिलाई क्ष मादान दिने गरेका छन् । यस्तो अवधिमा जर्ज बुस सिनियरले सोमालियामा राजनीतिक स्थीरताका लागि सेना परिचालन गर्ने निर्णय गरेका थिए । त्यस्तै उनले इराकमाथि हवाई ह मला समेत गराएका थिए । उनले कैयनलाई क्ष मादान समेत दिए ।

यो अवधिमा बाराक ओबामाले राष्ट्रसंघको हरित जलवायु फण्डमा ५ सय मिलियन डलर अनुदानमा हस्ताक्षर गरेका थिए । ओबामाले विभिन्न अ पराधमा संलग्न वा संलग्न भएको आशंका रहेका २ सय बढीलाई क्षमादान दिएका थिए ।

बिल क्लीन्टनले आफ्ना भाई र एउटा राहत संकलन अभियानमा खटिएकी महिलाका पति लगायत १४० भन्दा धेरैलाई क्ष मादान दिएका थिए ।

यस्तो क्षमादान अहिलेसम्म अ पराधमा नमुछिएका व्यक्तिलाई समेत दिन सकिन्छ । क्ष मादानपछि क्षमादानको अवधि अगाडिसम्मका अपराधका लागि उनीहरुलाई भविश्यमा समेत छुट प्राप्त हुन्छ । विगतका अपराधका कारण भविश्यमा सजाय भोग्न नपरोस् भनेर समेत क्षमादान दिइन्छ ।

क्ष मादान दिन पाउने अमेरिकी राष्ट्रपति त जविज अधिकार हो । अधिकांश राष्ट्रपतिले अर्को व्यक्ति नयाँ राष्ट्रपति निर्वाचित भइसकेपछि आफू जनवरी २० सम्म ह्वाइटहाउसमा रहँदासम्म यो अधिकारको प्रयोग गर्दै आएका छन् ।

बाराक ओबामालाई राजदूत बनाउने बाइडेनको तयारी

काठमाडौँ,अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले पूर्व राष्ट्रपति बाराक ओबामालाई महत्वपूर्ण कुटनीतिक जिम्मेवारी दिने तयारी गरेका छन् । ओबामाको कार्यकालमा उपराष्ट्रपति रहेका बाइडेनले ओबामालाई बेलायतका लागि राजदूतमा नियुक्त गर्न लागेको बेलायती अखबर द एक्प्रेसले जनाएको छ । डेमोक्रेटिक उम्मेदवार बाइडेनले वर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई प राजित गरेका हुन् । उनले आगामी जनवरीमा ह्वाइट हाउसको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन् ।

राष्ट्रपतीय जिम्मेवारी लिने वित्तिकै ओबामालाई बेलायतका लागि राजदूत नियुक्त गर्ने बाइडेनको योजना रहेको समाचारमा उल्लेख छ ।

कुटनीतिमा माहिर ओबामा राजदूतका रुपमा बेलायत गए बेलायती प्रधानमन्त्री बोसि जोहनसनका लागि भने मुस्किल पर्नसक्ने विश्लेषण गर्न थालिएको छ । किनभने दुई देशबीच ब्रक्जिट व्यापार सम्झौतालाई लिएर शी त यु द्ध च लिरहेको छ ।

ट्रम्पलाई करोडौ डलरको अफर !

काठमाडौँ, -अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चुनावमा हा र बेहोरेपनि हार स्वीकार नग री रहदा उनले वि कल्पका बारेमा विचार गरिरहेको मिडिया रिपोर्टमा उल्लेख गरिएको छ । मिडिया रिपोर्टका अनुसार ट्रम्पलाई किताब र टेलिभिजन डिल का लागि १० करोड डलरको अफर आएको छ ।

अहिले निर्वाचनमा धाधली भएको भन्दै कानुनी लडाई ल डिरहेका ट्रम्पलाई यो अफर प्लान बिको रुपमा लिइएको बताइएको छ । ट्रम्पलाई ह्वाइटहाउसमा बिताएका क्षणको बारेमा किताब प्रकाशन गर्न र टेलिभिजन शोका लागि ठुलो रकमको अफर गरिएको छ ।

यस अघि ट्रम्पका १९ किताब प्रकाशित भैसकेका छन् । यस अघिका किताबमा ट्रम्पले आफ्नो व्यापार र गल्फका बारेमा लेखेका थिए । राष्ट्रपति बन्नु अघि ट्रम्पको २०१५ मा क्रिपल्ड अमेरिका लेखेका थिए ।

ह्वाइटहाउसमा आफ्नो कार्यकाल सकेर निस्किने अमेरिकी राष्ट्रपतिका लागि यस्तो अफर यस अघि पनि आउने गरेको थियो । जसबाट पूर्व राष्ट्रपतिहरुले राम्रो रकम कमाउने गरेका छन् । पूर्व राष्ट्रपति बाराक ओबामा र प्रथम महिला मिचेल ओबामालाई २०१७ मा साढे ६ करोड डलरको अफर दिइएको थियो । सोहि सम्झौता अनुसार नै ओबामाको ‘अ प्रोमिस्ड ल्याण्ड’ नामक किताब आउदो साता प्रकाशित हुदै छ ।

अहिले ट्रम्पलाई पुस्तकका लागि अफर गरेपनि प्रकाशकहरुमा एक किसिमको ड र भने रहेको उल्लेख गरिएको छ । ट्रम्प अन्य राष्ट्रपति जस्तो वि वादरहित छैनन् । राष्ट्रपति हुनुअघि उनलाई २० भन्दा बढी यौ न शोषणका आ रोप छन् भने राष्ट्रपतीय कार्यकाल पनि निकै वि वादित रहेको छ । अझ अहिले निर्वाचनमा भएको पराजय अ स्विकार गरिरहदा बजारमा उनको ‘ट्रम्प ब्राण्ड’ को लोकप्रियतामा कमि आइरहेको छ । यति हुदा पनि प्रकाशकहरुले उनले पाएको ७ करोड मतलाई हेरेर ट्रम्पलाई सय मिलियन डलरको अफर गरेको बताइएको छ ।

जर्जियामा हातैले पुन: मतगणना गरिने

काठमाडौँ, – अमेरिकी राष्ट्रपति चुनावमा जर्जियामा जो बाइडेन र डोनाल्ड ट्रम्पबीच झिनो मतको अ न्तर रहेपछि पुन: मतगणना गरिने जर्जियाका सेक्रेटरी अफ स्टेट ब्राड राफेनस्पर्जरले बताएका छन् । रिपब्लिकन समेत रहेका जर्जियाका से क्रेटरी अफ स्टेट ब्राडले राज्यको चुनावको अन्तिम परिणाम प्र माणिकरण गर्ने नोभेम्बर २० को डेडलाइन अगाडि पुन: गणना पूरा गर्ने गरी काम गर्ने बताएका छन् ।

झण्डै ५ मिलियन मतदान भएको जर्जियामा बाइडेनले झण्डै १४ हजार मतको अग्रता कायम गरेका छन् । विगतमा रिपब्लिकनको पकड रहेको राज्य जर्जिया अहिले ब्याटलग्राउण्ड राज्य भएको छ । जो बाइडेनले जर्जिया विना पनि अमेरिकी राष्ट्रपति हुनका लागि आवश्यक पर्ने २७० भन्दा धेरै इलेक्टोरल मत प्राप्त गरिसकेका छन् ।

ट्रम्प र उनको अभियानले विसकन्सिनमा पनि पुन: गणनाको माग गरिरहेका छन् । साथै ट्रम्पले चुनावमा धाँ धली भएको समेत दावी गर्दै आएका छन् । ट्रम्पको अभियानका वकिलहरुले यसबारेमा कैयन मु द्दाहरु समेत दर्ता गराइसकेका छन् ।

राष्ट्रपतिमा निर्वाचित हुन बाइडेनले प्रयाप्त इलेक्टोरल कलेज मत प्राप्त गरेपछि कैयन रिपब्लिकनहरुले समेत बाइडेनलाई बधाई दिइसकेका छन् । तर ट्रम्पले भने अहिलेसम्म प राजय स्वी कार गरिसकेका छैनन् ।

जर्जियामा सिनेटका दुईपदमा समेत जनवरीमा पुन: निर्वाचन हुनेभएको छ । कुनै पनि उम्मेदबारहरुले ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत ल्याउन नसकेपछि सबैभन्दा बढी मत ल्याउने उम्मेदवारहरुबीच पुन: चुनाव हुने भएको छ । सिनेटमा रिपब्लिकन वा डेमोक्र्याट्स कस्को नियन्त्रण कायम रहने भन्ने कुराको मुख्य निर्धारक पनि जर्जिया नै हुने भएको छ ।बीबीसी

ट्रम्पले ह्वाइट हाउस छोड्न नमाने के गर्लान् जो बाइडेन ?

काठमाडौं ,– अमेरिकाको २४४ वर्षको इतिहासमा अहिलेसम्म यस्ता कुनै पनि राष्ट्रपति छैनन् जसले चुनाव हारेपछि ह्वाइट हाउस छोड्न अ स्विकार गरे । कानूनी र शान्तिपूर्ण तरिकाले सत्तामा परिवर्तन अमेरिकी लोकतन्त्रको खुबी हो ।

ट्रम्पले हा र अ स्विकार गरिरहनुले थुप्रै नयाँ चु नौती ल्याउन सक्छन् । अब जानकार यस्ता चुनौती निम्तिएको अवस्थामा कस्ता कदम उठाउन सकिन्छ भन्ने कुरामा विचार गरिरहेका छन् ।

‘चुनाव अहिले स माप्त नै भएको छैन’

जब नोभेम्बर ७ मा बाइडेनले जितेको खबर आयो तब ट्रम्प वासिङ्टन नजिकै गोल्फ खेलिरहेका थिए । खबर आएको केही बेरपछि नै उनका प्रतिनिधिको तर्फबाट एक बयान जारी गरियो – ‘चुनाव अहिले स माप्त भएको छैन ।’

बयानमा भनियो, ‘हामी सबैलाई थाहा छ कि जो बाइडेन आफूलाई बिजेताको रुपमा गलत तरिकाले पेश गर्ने ह तारमा छन् । उनका मिडियाका सहयोगी उनको मद्दत किन गरिरहेका छन् ? उनीहरु वास्तविकता सार्वजनिक होस् भन्ने चाहँदैनन् ।’ उनले बाइडेनमाथि धो का दिएको आरोप पनि लगाए ।

जो बाइडेनले २७० भन्दा बढी इलेक्टोरल कलेज भोट जितेका छन् । तसर्थ उनलाई राष्ट्रपति बन्ने अधिकार छ । ट्रम्पसँग अब कानूनका निकै कम बाटो बचेका छन् । ट्रम्पले जति पनि आरोप लगाइरहेका छन्, तीसँग सम्बन्धित कुनै पनि प्रमाण पेश गर्न सकिरहेका छैनन् । यदि अदालतले उनलाई आफ्नो आरोप प्रमाणि गर्ने मौका दिएको खण्डमा केही सम्भावना बच्नेछ । तर यस्तो भएन भने जनवरी २० मा बाइडेन नयाँ राष्ट्रपतिको कार्यभार सम्हाल्नेछन् ।

के से नाको प्रयोग हुनसक्ला ?

११ जूनमा एक टिभी अन्तर्वार्तामा बाइडेनलाई सोधिएको थियो ‘यदि उनी ह्वाइट हाउसबाट नि स्कन नमाने के होला ?’

यसको जवाफमा बाइडेनले भनेका थिए, ‘यसबारे मैले सोचेको छु ।’

उनले भनेका थिए, ‘मलाई विश्वास छ कि यदि यस्तो स्थिती पैदा भएको खण्डमा सेनाले अब उनी राष्ट्रपति नरहेको सुनिश्चित गर्दै उनलाई ह्वाइट हाउसबाट बाहिर नि कालिनेछ ।’ यस्तो स्थितीमा सि क्रेट सर्भिसको मद्दत लिन सकिने पनि बताइएको छ किनभने पूर्व राष्ट्रपतिलाई सुर क्षा दिन पनि उनीहरुकै जिम्मेवारी हो ।

बाइडेनको जीतको अनुमानलाई मध्यनजर गर्दै सि क्रेट सर्भिसले उनको सु रक्षा पहिले नै बढाइदिएको छ । बीबीसी मुन्डो सेवाले केही जानकारसँग कुरा गर्दै के कुनै राष्ट्रपति सुरक्षाबलमा आफ्ना विशेष मानिसहरुको मद्दतले कुनै अभूतपूर्व परिस्थिती खडा गर्न सक्ला त भन्ने बारे बुझ्ने कोसिस गरेको छ ।

अमेरिकाको ओहायो स्टेट युनिभर्सिटीका प्राध्यापक डकोटा रसेडिल भन्छन्, ‘कुनै राष्ट्रपतिले चुनाव हा रेपछि आफ्नो श क्तिको गलत प्रयोग गर्नु निकै मुश्किल छ र यो बुझ्न अलि कठिन छ । ’ ‘यदि यस्तो भएको खण्डमा यो देशका लागि, जनता र सेनाबीचको सम्बन्धका लागि, संसारको हिसाबले र लोकतन्त्रका लागि निकै नराम्रो हुनेछ ।’

ट्रम्पले यस्तो केही पनि नगर्ने उनको विश्वास छ । उनले अमेरिकी सेनाको सबैभन्दा ठूला अधिकारी जोइन्ट चिफ अफ स्टाफका अध्यक्ष जनरल मार्कलाई धेरैपटक भेटिसकेको र उनले चुनावमा सेनाको कुनै पनि भूमिका नहुने जानकारी दिएको बताएका छन् ।

केशा ब्लाइन पिट्सबर्ग विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक हुन् र समाजिक विरोधका जानकारी हुन् । बीबीसीसँगको कुराकानीमा उनले भनिन्, ‘यो मामिलामा हाम्रो सेनाको भूमिकाबारे कुरा गर्नुले यो स्पष्ट पार्छ कि हाम्रो देशको स्थिती कति खराब छ ।’

उनी भन्छिन्, ‘चार वर्षअघि सम्म अमेरिकीले यसबारे सोच्दा पनि सोच्दैनथे । तर ट्रम्पले पोर्टल्याण्ड र वासिङ्टनमा फेडरल एजेन्ट्सलाई पठाए (दं गाको समयमा) पछि, यो एक चि न्ताको विषय हो । मलाई लाग्दैन कि यस्तो स्थिती पैदा हुनेछ तर यसको सम्भावनालाई अ स्विकार भने गर्न सकिन्नँ ।’

न्यूयोर्क टाइम्सको एक रिपोर्ट अनुसार जनरल मिलेले ट्रम्पलाई १८०७ इनसरेक्सन एक्टको प्रयोग नगर्नका लागि मनाएका थिए । यो एक्ट अनुसार देशभर हुने वि रोध प्रदर्शनलाई दबाउनका लागि से नाको प्रयोग गर्न सकिन्छ । यो एक सीमा हो जसलाई अमेरिकी सेनाका थुप्रै अधिकारीले राष्ट्रपतिको आदेश पछि पनि पार नगर्ने कुरा गर्दै आएका छन् ।

से नाले अ स्विकार गरेपछि ट्रम्पले नेशनल गार्डको म द्दत लिएका थिए । गृहमन्त्रालयको अधिनमा आउने गै र–सै न्य टुकडीको प्रयोग वि रोध प्र दर्शन रोक्नका लागि गरिएको थियो । केही मानिसहरुले चुनावपछि पैदा हुने परिस्थितीसँग जुध्नका लागि पनि यी टुकडीको प्रयोग गर्नसक्ने अनुमान गरेका छन् । से नाको साथ नभएकोले ट्रम्पले कुनै पनि प्रकारको अभूतपूर्व स्थिती पैदा गर्न विफल हुनेछन् ।

प्रतिक्षा गर्नेबेला हिं साको सम्भावना ?

रुडेसिललाई यस्तो परिस्थिती उत्पन्न हुने हो कि भन्ने डर छ । उनी भन्छन्, ‘मैले यसबारे पहिले नै लेखेको थिएँ कि ट्रम्प एक कार्यकारी आदेशको प्रयोग गर्ने कोसिस गर्नसक्छन् र आफ्ना राजनीतिक सहयोगीको नियन्त्रणमा रहेको डिपार्टमेन्ट अफ जस्टिसलाई कार्यकारी शाखा विवादास्पद चुनावमा उनलाई बिजेता मान्ने आदेश जारी गर्न निर्देशन दिन सक्छन् ।’

तर यससँगै उनी चे तावनी दिँदै भन्छन्, ‘तर यो पूर्ण रुपमा गलत हो र आ देश दिन लायक होइन ।’ ‘सेनालाई २० जनवरीपछि अर्थात् कार्यकाल समाप्त भएपछि पनि राष्ट्रपतिलाई सलामी दिनुपर्ने आदेश दिँदा एक अचम्मको स्थिती पैदा हुनेछ ।’

‘आधा दुनियाँ अर्थात् संसारका थुप्रै मानिस यो सोच्न थाल्नेछन् कि गै र राजनीतिक सेनाले कुनै पक्ष लिएका छन् ।’ किशा ब्लेइनका अनुसार राष्ट्रपतिको नतिजा स्विकार नगर्नु कानून व्यवस्थासँग जोडिएको समस्या पैदा गर्न सक्छ ।

उनी भन्छिन्, ‘राष्ट्रपतिको भाषणले विरोध र हिं साको सम्भावना बढाइदिएको छ ।’ अमेरिकामा हालका दिनमा ट्रम्पका समर्थन र उनको विरोधमा भएको प्रदर्शनले अन्दाज लगाउन सकिन्छ कि यदि मानिसहरु सडकमा उत्रिए स्थिती बिग्रन सक्छ ।

-बीबीसी

हारको खबर पाएपछि ट्रम्पले आँ खाभरि आँ सु पा रे

काठमाडौँ – आफूलाई जो बाइडनले ह रा एको खबर शनिवार पाएपछि ह्वाइट हाउस आएका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई वि रो धीहरूले गि ल्ला गरेका छन् ।

बाइडनको जीतको घोषणा मिडियाले गरेपछि उनका लाखौं समर्थकहरू ह्वाइट हाउस नजिकको ब्ल्या क लाइभ्स म्याटर प्लाजा नजिक खुशियाली मनाउन आइपुगेका थिए । हा रको खबर पाउँदा ट्रम्प गल्फ खेलिरहेका थिए । तस्वीरहरूमा उनी ट्रम्प नेसनल गल्फ कोर्समा सानो समूहसँग गल्फ कार्टमा त नाव लिएर बसिरहेको देखिन्थ्यो ।

उनले सेतो टोपी लगाएका थिए जसमा लेखिएको थियो, ‘मेक अमेरिका ग्रेट अगेन’ । गल्फ कोर्सबाट निस्कँदा उनका समर्थकहरूले समर्थनमा झण्डा हल्लाएका थिए ।

तर उनी ह्वाइट हाउस आइपुग्दा भी डले ‘ह रुवा, ह रुवा’ भन्दै चि च्याएका थिए र ट्रम्पलाई बूढी औंला तल पारेर गि ज्याएका थिए । ट्रम्पको कारको शीशाबाट उनीहरूको ह र्कत हेरेका थिए । अन्य केहीले चाहिँ राष्ट्रपतिको मोटरकेडतर्फ हेरेर माझी औंला उचालेको देखिन्छ ।

बाइडनका समर्थकहरूले ह्वाइट हाउस बाहिर वाईएमसीए गीत च र्को स्वरमा बजाएका छन् र ट्रम्पले त्यो आवाज सुनेको बताइन्छ । उक्त गीत ट्रम्पका चुनावी र्‍यालीमा बज्ने गरेका थिए ।

ट्रम्पका तस्वीरहरू ट्विटरमा शेयर गरिएका थिए । तिनमा उनी हा रको खबर पाएपछि उदास र आँ खामा आँ सु आएको अवस्थामा देखिएको भनी प्रयोगकर्ताहरूले लेखेका छन् । ट्रम्पले बाइडनसँगको हा र स्वी कार गर्न मानेका छैनन् र परिणाम वि रुद्ध का नूनी ल डाइँ ल ड्ने बताएका छन् ।एजेन्सी

ट्रम्प चुनाव हा र्दा गल्फखेल्दै थिए

काठमाडौँ – पूरै विश्व अमेरिकी चुनावको अन्तिम नतिजा पर्खिरहेका बेला ट्रम्प भने गल्फ खेल्नमा व्यस्त थिए । गल्फकै लागि विशेष पहिरनमा शनिबार उनी भर्जिनियास्थित आफ्नै कोर्समा गल्फ खेल्न पुगेका हुन् र उनको हा रबारे आधिकारिक घोषणा हुँदा पनि उनी मैदानमै रहेको अमेरिकी सञ्चार माध्यमहरुले जनाएका छन् ।

वास्तवमा गल्फ र ट्रम्पबीचको धेरै पुरानो सम्बन्ध छ । ट्रम्पले १९९९ देखि नै गल्फ कोर्सहरु निर्माण गर्न थालेका थिए । अमेरिकाको राष्ट्रपति बन्नु अगाडि उनका नाममा विश्वभर १७ वटा गल्फ कोर्स थिए र ती कोर्सहरुमा विभिन्न ठूला प्रतियोगिता पनि आयोजना भइसकेका छन् । रि टायर भइसकेका प्रसिद्ध गल्फ खेलाडी ज्याक निक्लासले यस सम्बन्धी भनेका छन्, “गल्फ खेल, ट्रम्पका लागि पैसा भन्दा बढी प्रिय छ ।”

चार वर्षको कार्यकालमा ट्रम्प आफ्नो गल्फ मोहकै कारण धेरैपटक वि वादमा आएका छन् र आ लोचित पनि भएका छन् । यसमा उनले आफूलाई ओबामासँग तुलना गर्दै भन्ने गरेका छन्, “मेरो शा रीरिक अभ्यास भनेकै गल्फ खेल्नु हो तर म हप्ताभरि यसलाई छुदिनँ र बिदाका दिनमा मात्र छोटो समय रमाइलो गर्ने गर्दछु । ओबामाले म भन्दा धेरैपटक र लामो समयसम्म खेल्ने गर्दथे ।”

उनले बारम्बार यसो भनिरहँदा यो कुरामा कत्तिको सत्यता छ भनेर अमेरिकी मिडियाहरुले यस विषयमा तथ्यजाँच पनि गरेका थिए जसमा उनले ओबामा भन्दा धेरै गुणा बढी गल्फ खेलेको पाइएको हो ।

२०१६ को चुनाव प्रचार अभियानमा उनले आफू राष्ट्रपति भएपछि गल्फ खेल्ने समय नै नहुने बताएका थिए । तर त्यही भनाइ विपरीत कार्यभार सम्हालेको पहिलो ८ हप्तामै उनले ११ पटकभन्दा बढी गल्फ खेलेका थिए जबकि ओबामाले पहिलो ८ हप्ता एकचोटी पनि गल्फ खेल्न गएको रेकर्ड छैन ।

उनी राष्ट्रपति नियुक्त भएको केही दिनमै संघीय अदालतमा राष्ट्रपतिलाई विदेशी सरकारबाट उनको व्यवसायमा भुक्तानी प्राप्त गर्नबाट रोक्न मुद्दा पनि उठाइएको थियो । राष्ट्रपतिले त्यसो गर्नु अमेरिकी संविधानविरुद्ध रहेको बताइएको छ ।

तरपनि उनले सबै नियम उल्लंघन गर्दै २०१७ मा जापानका तत्कालीन प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेलाई फ्लोरिडास्थित आफ्नो कोर्समा गल्फ खेल्न बोलाएका हुन् र आफ्नो नामको रिसोर्टमा बसाएका थिए । यसैगरी २०१६ मा युएसए टुडेले गरेको अनुसन्धानमा पनि विभिन्न लबिइस्ट र कोर्पोरेट प्रमुखहरुले ट्रम्पसँग सम्पर्कमा आउन अनि उनको समर्थन र सहायता पाउनका लागि ट्रम्प गल्फ कोर्सको सदस्यता खरिद गर्ने गरेको पत्ता लागेको थियो । राष्ट्रपति भइसकेपछि ट्रम्पले आफ्नो व्यवसाय, छोराहरु डोनाल्ड ट्रम्प जुनियर र एरिक ट्रम्पलाई सम्हाल्न दिएका हुन् ।

यसरी ट्रम्पले आफ्नो कोर्सको प्रचारका लागि धेरै मेम्बरसीप बिक्री गर्न बारम्बार गल्फ कोर्स जाने गरेको आरोपसमेत लागेको छ । ट्रम्पको गल्फ कोर्सको सदस्यता मूल्य १ लाख डलर भन्दा बढी हुन सक्छ । त्यसैले पनि उनले गल्फ खेलेको खर्च र त्यसबाट उनको पारिवारिक व्यवसायलाई पुग्ने फाइदाका कारण ट्रम्पको गल्फ मोह विवादमा आउने गरेको छ । यसअघि अमेरिकामा कोरोना संक्रमण तीव्र स्तरमा फैलिइ संक्रमण सङ्ख्या १६ लाख पुगि १ लाखको मृत्यु भइरहेका बेला पनि ट्रम्प गल्फ खेल्न भर्जिनिया पुगेपछि सबैतिरबाट आलोचित भएका थिए । बाइडेनले पनि गल्फ नखेल्ने होइनन् । २०१५ मा गल्फ डाइजेस्टले उनलाई वाशिङटनका शीर्ष १५० गल्फ खेलाडीहरुमा राखेको थियो ।

शनिबार चुनावको निर्वाचन सार्वजनिक हुँदै गर्दा ट्रम्प कोसँग गल्फ खेल्न गएका थिए भन्ने चाहिँ स्पष्ट भएको छैन तर उनले फोटो खिचाउँदै गरेको तस्बिर सार्वजनिक भएको थियो । खेल्न जानु अगाडि उनले विभिन्न आधारित र आक्रामक ट्वीटहरु गरेका थिए जसमा आफूले सजिलै चुनावको नतिजा नस्वीकार्ने र धाँधली भएको गलत दाबी गर्दै कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउने धम्की दिएका हुन् । एजेन्सी

ट्रम्प चुनावमा कहाँ चुके ?

काठमाडौँ २४ कार्तिक – अमेरिकाको इतिहासको सबैभन्दा रोचक निर्वाचन, ‘ट्रम्प भर्सेज बाइडेन’, सन् २०१६ को चुनावमा गरिएको ग ल्ति र अमेरिकी वि फलतालाई सन् २०२० को चुनावले ग लत धा रणा हटाउने र नयाँ आयाम ल्याएको महसुस गरिएको छ ।

डोनाल्ड ट्रम्पले ७० मिलियन भन्दा अधिक मत प्राप्त गरेका छन्, जुन अमेरिकाको इतिहासमा सबै भन्दा अधिक दोश्रो ठुलो मत प्राप्त गर्ने व्यक्ति हुन् । राष्ट्रिय रुपमा उनले आफ्नो ४७ प्रतिशत भन्दा धेरै मत शेयर पाएका छन् र २४ वटा राज्यमा जित हा सिल पनि गरेका छन् जसमा उनको प्रिय राज्यहरु फ्लोरिडा र टेक्सस पनि रहेको छ ।

उनले अमेरिकाको ठुला राज्यहरुलाई जितेका छन्, लाखौंको संख्यामा उनका प्रशंसकहरु उनीप्रति अथाह सम्मान र इज्जत प्रकट गर्दछन् । ह्वाइट हाउसमा चार वर्ष पछि, उनका समर्थकहरु राष्ट्रपति कार्यकालको सम्झना गरिरहेका छन् र उत्साहपुर्वक उनका राष्ट्रपतिको सर्त तथा नियम पुन: पढ्दै छन् ।

ट्रम्प यस्तो व्यक्तित्व हुन् कि उनको राजनीतिक वा कुनै पनि कमजोरीको बारेमा भन्नुभन्दा पनि राजनीतिक शक्तिको बारेमा सधै चर्चा हुन्छ । तरपनि सन् २०२० को अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचनमा उनको हार भएको छ र उनी आधुनिक जमानाको विश्वको चार राष्ट्रपति मध्य एक भएका छन् जसले दोश्रोपटक चार वर्षको कार्यकाल प्राप्त गरेनन् । साथै उनी चुनावमा प्रख्यात मतमा हार्ने पहिलो राष्ट्रपति समेत भएका छन् ।

डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०१६ को चुनाव जित्दा थुप्रै अनुमान गरिएको थियो किनभने उनी राजनीति भन्दा भिन्न धरातलबाट ह्वाइटहाउससम्म पुगेका थिए । उनी पूर्णरुपमा बाहिरको मानिस थिए र उनी राष्ट्रपति हुनु सबैको लागि आश्चर्यजनक कुरा थियो ।

तर डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०२० मा राष्ट्रपति पद पनि गु माए किनकि उनी एक सामान्य कुराहरुमा समेत बहस गर्ने बाहिरका रानजीतिज्ञ थिए जसले अनावश्यक रहेको कुरा पनि सार्वजनिक रुपमा भन्थे ।

यद्यपि ट्रम्पको चार वर्ष अगाडीको कुरा सुनेर मानिसले उनलाई यति धेरै भोट हाले पनि उनको कार्यकालमा बोल्ने शैली र कार्यशैली तथा आक्रामक व्यवहारको कारण पनि अधिक मतदाता उनीबाट टाढिए ।

यो कुरा अमेरिकामा निकै चर्चा हुन्छ र साँचो तथ्य पनि रहेको छ ।

जो बाइडेनले हिलारी क्लिन्टनले हा र भोगेकी तीन सय ७३ साना शहरहरुमा सुधार गरेका छन् । उनले पेन्सलभेनिया, मिसिगन र विलकन्सनको रष्ट बेल्ट राज्यहरुमा सहयोग गरे जसले उनलाई जर्जिया र एरिजोनामा सहयोग गर्यो जहाँ ट्रम्पलाई साना शहर र उपनगरहरुका पहिलादेखि समस्या भइरहेको थियो ।

सन् २०२० को चुनावमा सन् २०१८ को मिड-टर्म निर्वाचनमा पनि यस्तै देखिएको थियो जहाँ उच्चशिक्षा प्रप्तगरेका भनौ पढेलेखेका रिपब्लिकनहरुले चार वर्ष आगाडी ट्रम्पलाई भोट गरेका थिए तर उनीहरुले यसपटकको चुनावमा ट्रम्प दोश्रो अवसरको लागि अयोग्य भएको र राष्ट्रपति पदको लागि लायक नभएको बताएका थिए ।

उनीहरुले ट्रम्प परिवर्तन नहुने र उनको व्यवहारले थुप्रै नियमहरुको उ ल्लंघन गरेका साथै यति धेरै परम्परा र व्यवहारिक माप्दण्डहरूलाई तोडेका छन् र प्राय अपमानजनक बोलेको बताएका छन् । ट्रम्पको आक्रमकताको कारण पनि उनीहरु टाढिएका हुन् ।

जब उनले आफ्नो ट्वीटरमा जातीय भेदभावयुक्त भाषाको प्रयोग गरे र काला रंगका मानिसलाई लक्षित ट्वीट गरे तब उनले जातीय तनावलाई झन् बढाउने काम गरे । यहि नै उनको हारको शुरुवात थियो, उनले कार्यक्रम तथा समारोहमा गोरा जातिका मानिसको बारेमा गुणगान गाउन थाले । यसले अमेरिकी मुल्य मान्यतालाई टुक्रा-टुक्रा बनाईदियो र उनको निरंकुशतालाई बाहिर देखायो ।

उनलाई निरंकुशताको प्रतिक मानिने रसियाली राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसंग तुलना गर्न थालियो । उनी आफुलाई निकै बुद्धिजीवी भएको प्रस्तुत गर्न पछाडी पर्दैनथे र आफ्नो षड्यन्त्रको सिधान्तहरु पनि बाहिर ल्याउन पछि हट्दैनथे।

जब उनले आफ्नो कुराहरु राख्दथे तब उनी एक अ पराधिक गतिविधिका हाकिम जस्तै प्रस्तुत हुन्थे ।

उनले माइकल कोहेनका पुर्व वकिल, जब माफीको सम्झौता लिएर आए तब उनलाई मुसा भनेका थिए । उनको नि रंकुशता यहाँ सम्म छ कि, जब निर्वाचन अधिकारीहरुले उनलाई मतदानको निर्णयको बारेमा सुनाए तब उनी स्वीकार गर्ने अवस्थामा थिएनन् ।

जब चुनावी सभा पिट्सबर्गमा पुगेको थियो तब चक हिवेनस्टेन, ट्रम्पका समर्थक र सन् २०१६ मा उनलाई भोट दिने व्यक्ति जसले यस पटक जो बाइडेनलाई मत दिने बताएका थिए ।

हिवेनस्टेन भन्छन्, ‘मानिसहरु थाकीसके र उनीहरु देश सामान्य अवस्थामा फर्किएको हेर्न चाहन्छन् । उनीहरु इमान्दारिता हेर्न चाहन्छन्, घृणाको अन्त्य भएको हेर्न चाहन्छन् र देश एक भएको हेर्न चाहन्छन् , यो सबै केवल जो बाइडेनले गर्न सक्छन् ।’

ट्रम्पको राजनीतिक समस्या भनेको उनले आफ्नो सहयोगको लागि ट्रम्प केन्द्रित धरातल भन्दा बाहिर गएनन् ।

सन् २०१६ मा पनि उनले त्यसो गरेका थिएनन्, उनले ३० वटा राज्यमा जित प्राप्त गरेका थिए र उनले राता (रिपब्लिकन) अमेरिकनले जस्तै गरी देशलाई चलाए ।

उनी पछिल्लो सय वर्षमा सबै भन्दा विभाजनकारी राष्ट्रपति हुन् , उनले हिलारी क्लिनटनलाई मतदान गरेका निला (डेमोक्रेट) अमेरिकनहरुको २० वटा राज्यलाई आफुतर्फ केन्द्रित गर्न प्रयास गरे ।

चार वर्षको तनावपूर्ण कार्यकालमा प्रायजसो मतदाताले ह्वाइट हाउसमा सजिलो तरिकाले कुरा गर्ने राष्ट्रपति चाहेको कुरा व्यक्त गरेका छन् । उनीहरु खराब बोलीचाली भएको तथा आक्रामक ट्रम्पभन्दा सामान्य व्यवहार र एक शिष्ट बोलीचाली भएको सामान्य मानिसको चाहना गरेका थिए ।

सम् २०२० को निर्वाचन सन् २०१६ को निर्वाचनको पुनप्रतिष्पर्धा थिएन यसपटक यो निकै गम्भीर र चुनौतिपूर्ण निर्वाचन थियो । यसपटक ट्रम्प असफल भएका छन् चुनावमा मात्र होइन, कोरोना महामारी नियन्त्रण गर्न र म हा मा री लाई सहि तरिकाले बुझ्न । चुनावको दिनसम्म कोरोनाको कारण दुई लाख ३० हजार अमेरिकीको मृ त्यु भएको थियो ।

चुनावको समयमा यस विषयलाई लिएर कुरा उठाएपनि हिलारी क्लिनटनको समयमा जस्तो उनले जनताको घृणाको सामना गर्नुपरेको थिएन । जो बाइडेनको आलोचना गर्न निकै कठिन थियो त्यसैले पनि डेमोक्रेटिक पार्टीले उनलाई राष्ट्रपतिको चुनावमा उम्मेदवार बनाउन इच्छुक देखियो ।

७७ वर्षीय बाइडेनलाई रष्ट बेल्टको गोरा तथा काला जातिको मानिसको भोट प्राप्त गर्न पनि अगाडी सारिएको थियो । जसमा उनी सफल भए । तर ट्रम्पले कसरी हारे भन्ने कुरा सबैको जिज्ञासा रहेको छ । यस दिनको अन्त्यसंगै ट्रम्प राष्ट्रपति परिवर्तन गर्ने प्रयास गर्नेछन् तर त्यसभन्दा अगाडी राष्ट्रपति पदले उनलाई परिवर्तन गरेर बाइडेनलाई राखीसकेको हुन्छ ।