सिन्धुली –हरिरहपुरगढी गाउँपालिका १ कोकटीका १७ वर्षीय पासाङ घिसिङ सोमबार दिउँसोसम्म घरमै हुनुहुन्थ्यो । उहाँकी आमा चञ्चलीमाया स्याङ्तान भने घरबाट झण्डै दुई घण्टा लाग्ने स्थानीय ककरे भन्ने ठाउँको खेतमा धान गोड्न जानु भएको थियो । उक्त दिन दिनभरजसो नै पानी पर्‍यो । खेतनजिकै रहेका बागमती नदी र साना खहरे खोला पनि निकै गर्जिन थाले । साँझ पनि पर्न लागेपछि उहाँले छोरा पासाङलाई फोन गनुभयो र आफूलाई लिन आउन भन्नु भयो ।

आमाले बोलाएपछि उहाँ करिब साँझ ५ बजेतिर खेततर्फ लाग्नु भयो । पानी परिरहेकै थियो । उहाँकी आमा खेतमै रहेको गोठमा ओत लागेर बस्नु भएको थियो । “बाटो हिलोले चिप्लो नहुँदा त खेतमा पुग्न ठ्याक्कै २ घण्टा लाग्थ्यो । त्यो दिन त चिप्लो भएरै मलाई खेतमा पुग्न झण्डै तीन घण्टा लाग्यो,“ पासाङले सम्झनुभयो ।

खोलाहरू बढ्न थालेपछि उहाँकी आमा भने छोरा लिन आउँदैन क्यारे भन्ठानी साथी पाएर खुर्कोट भन्ने ठाउँमा रहेको आफन्तको घरमा बास बस्न जानुभयो । पासाङ खेतमा पुग्दा उहाँले आमालाई देन्नुभएन । खेतनजिक भएका मान्छेहरूले पानी ठूलो प¥यो खोला बढ्छ भनेर ककरेभन्दा अलि पर रहेको आफन्तको घर गएको बताइदिएपछि पासाङ घर फर्किनु भयो ।

सिन्धुली, काभ्रे र मकवानपुरको सिमाना भएर बग्ने बागमती नदीको वेग त तीव्र थियो नै, अरु बेला सुक्खाजस्तै हुने ससाना खोला पनि ठूलो गडगडाहटका साथ उर्लिरहेका थिए । पासाङलाई घर कसरी पुगौँजस्तो भयो । सिक्रेदोभान हुँदै जानुपथ्र्याे उहाँको घर– सिन्धुलीको कोकटी ।छाताले नछेक्ने पानी दर्किएपछि उहाँ मकवानपुरको बागमती ५ सिक्रेदोभानस्थित काका पर्ने अक्कलबहादुरको स्याङ्तानको घरमा केही बेर बस्नु भयो । रातको ८ बज्नै लाग्यो तर वर्षा थामिने कुनै छाँटकाँट देखिएन ।

“अक्कलबहादुर काकाले यस्तो पानी परेको बेला रातिमा हिँड्न हुन्न, आज यहीँ बस, भोलि सबेरै जाउला भन्नुभयो, मलाई पनि घर पुग्नसक्छु जस्तो लागेन । त्यही भएर त्यो रात अक्कलबहादुर काकाकै घरमा बसेँ’, पासाङले सुनाउनुभयो, “सबैजनाले खाना खायौं । काभ्रे बिहे गरेर जानुभएकी शान्ती दिदी, भिनाजु, भान्जाभान्जी पनि आउनुभएको रैछ । केही बेर गफ गरेर १० बजेतिर हामी सुत्यौं ।”

‘खोलाले बगाएपछि ब्युँझिएँ’

हिलो, चिप्लोमा हिँडेकाले निकै थाकेका पासाङ मस्त निद्रामा थिए । उहाँको निद्रा तब खुल्यो, जब उर्लिएको सिक्रेदोभानको खहरेले उहाँको शरीर धकेल्दै बागमती नदीको बीचतिर लगिरहेको थियो ।

“कानमा स्वाँऽऽऽऽ भन्ने आवाज आयो । अनि पो थाहा पाएँ– पहिरोमा परेर बगाइरहेको रहेछ”, मृत्युसँग लडेको त्यो क्षण अस्पतालको बेडमा बसेर पासाङ सम्झिनु हुन्छ, “राम्ररी उज्यालो पनि भएको थिएन । खोलामा उर्लिएर आएका ढुंगा र काठका मुढाहरूले लागिरहेको थियो । कहिले पानीमा डुब्दै, कहिले पौडिएर उत्रिँदै गर्दागर्दै कति बेर बित्यो, त्यो त मलाई थाहै भएन ।”

गाउँ पस्न खोज्दा जोगियो ज्यान

बाढीबाट निस्किएर जसरी पनि ज्यान बचाउनपर्छ भन्ने आँट उहाँमा आइरह्यो । झण्डै १२ घण्टाजति बागमती नदीसँगको लडाइँपछि उहाँ आफ्नो गाउँतिर जाने घट्टेकुलोतर्फ बग्नका लागि बल गर्नुभयो । उहाँ भन्नुभयो, “त्यो कुलोमा पुग्न सकियो भने कुलोले बगाउँदै भने पनि आफ्नै गाउँतिर पुगिन्छ, अनि आफन्तले देखे भने उद्धार गर्छन् भन्ने लागेर उतै बग्नलाई धेरैबेर बल गरेँ ।”

नभन्दै लामो समयको कष्टपूर्ण संघर्षपछि उहाँ बागमती नदीबाट आफ्नो गाउँ पस्ने कुलोमा पुग्न सफल हुनु भयो । बाढीले बगाएको ढुंगाले लागेर आँखा हेर्नै नसक्ने भैसकेको थियो । खुट्टाका हड्डीले छाला छेडिसकेका थिए । अब त हिँडेरै जान सकौँलाजस्तो उहाँलाई लागिरह्यो । तर सक्नु भएन् । त्यसपछि घिस्रिएरै कुलैकुलो खेतमा पुगेर अडकिए ।

“कसैले देख्लान् कि भनेर मैले हात हल्लाइरहेँ। धेरै बेरसम्म कोही देखिएनन”, पासाङ सुनाउनुभयो, “एकछिनपछि पारिबाट केही मान्छेले मलाई देखेर सिठ्ठी बजाए । मैले हात हल्लाएँ । अनि उहाँहरू आएर मलाई त्यहाँबाट उद्धार गर्नुभयो । कुलोतिर लाग्न नसकेको भए जति प्रयास गर्दा पनि बाँच्ने थिइनँ ।”

माछा मार्न गएकाले बचाए

पहिरोमा परेकाहरूको उदद्धारका लागि बिहानैदेखि प्रहरी, शसस्त्र प्रहरी, रेडक्रसका मानिस, स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा स्थानीय लागिपरेका थिए । तर उहाँहरूले पहिरोमा परेकाहरूलाई त्यति तल बगायो होला भन्ने सोच्न पनि सकेनन् । दिनभरजसो घर वरिपरि नै खोजिरहे । तर फेला पार्न सकेनन् ।

तर सिन्धुलीका माझीहरूले पासाङलाई दिउँसो ३ बजेतिर फेला पारे । उनीहरूले नै जनप्रतिनिधिहरूलाई खबर गरिदिए । अनि उद्धार टोली गएर उहाँलाई हेटौँडा अस्पताल ।